خونریزی لثه: علل، پیشگیری و روشهای درمان موثر
آیا شما هم موقع مسواک زدن متوجه خون روی مسواک یا دهانتان شدهاید؟
شاید فکر کنید این موضوع طبیعی است و بعد از مدتی خودش خوب میشود، اما در واقع خونریزی لثه یکی از اولین هشدارهای بدن درباره سلامت دهان است.
در بسیاری از موارد، همین نشانه ساده میتواند خبر از التهاب، جرم یا حتی بیماری لثه بدهد مشکلی که اگر به آن بیتوجه باشید، ممکن است باعث عقبرفتگی لثه، بوی بد دهان و حتی لق شدن دندانها شود.
در ادامه، با زبان ساده و دوستانه توضیح میدهیم:
-
چرا لثهها دچار خونریزی میشوند
-
چه زمانی باید نگران باشید
-
چه روشهایی برای پیشگیری و درمان وجود دارد
-
و در نهایت، چه موقع باید به دندانپزشک مراجعه کنید
چرا لثهها خونریزی میکنند؟
خونریزی لثه معمولاً بیدلیل اتفاق نمیافتد. این اتفاق نتیجهی تغییر در بافت لثه یا تحریک آن است. بیایید با دلایل شایعتر شروع کنیم.
۱. التهاب لثه (ژنژیویت)
این شایعترین علت خونریزی لثه است. وقتی پلاک میکروبی روی دندانها جمع میشود و به موقع تمیز نمیشود، باکتریها شروع به تحریک بافت لثه میکنند. نتیجه؟ لثه قرمز، متورم و حساس میشود و هنگام مسواک یا نخ دندان، خونریزی میکند.
اگر این وضعیت درمان نشود، ممکن است وارد مرحله جدیتری به نام پریودنتیت شود.
۲. پریودنتیت (بیماری پیشرفته لثه)
در این مرحله، التهاب از لثه به بافتهای زیرین و حتی استخوان فک میرسد. ممکن است لثهها تحلیل بروند و دندانها بهتدریج لق شوند.
پریودنتیت معمولاً همراه با بوی بد دهان و ترشح چرک است و حتماً باید توسط دندانپزشک متخصص لثه درمان شود.
۳. مسواک زدن یا نخ دندان اشتباه
گاهی علت خونریزی خیلی سادهتر از چیزی است که فکر میکنیم. استفاده از مسواک با الیاف سفت، یا کشیدن نخ دندان با فشار زیاد میتواند به لثه آسیب بزند. بهتر است از مسواک نرم استفاده کنید و حرکات ملایم و زاویهدار را رعایت کنید.
۴. مصرف برخی داروها
داروهای رقیقکننده خون مثل آسپرین، وارفارین یا برخی داروهای ضد فشار خون و ضدافسردگی ممکن است احتمال خونریزی را بالا ببرند. در این شرایط، اگر خونریزی ادامهدار بود، حتماً با دندانپزشک مشورت کنید.
۵. کمبود ویتامین C و K
ویتامین C به استحکام بافت لثه و ویتامین K به انعقاد خون کمک میکند. وقتی رژیم غذاییتان کمفیبر و کمویتامین باشد، لثهها ضعیفتر میشوند و حتی با کوچکترین تحریک خونریزی میکنند.
۶. سیگار و استرس
سیگار یکی از اصلیترین عوامل آسیب به لثه است. نیکوتین جریان خون را کاهش میدهد و مانع ترمیم طبیعی لثه میشود. از طرفی استرس زیاد هم سیستم ایمنی بدن را ضعیف میکند و زمینه التهاب را فراهم میسازد.
۷. تغییرات هورمونی
در دوران بارداری، بلوغ یا یائسگی، تغییرات هورمونی میتوانند باعث حساس شدن لثه شوند.
اگر خانم باردار هستید و موقع مسواک زدن دچار خونریزی میشوید، نگران نباشید، اما حتماً برای بررسی سلامت لثهها به دندانپزشک مراجعه کنید تا از عفونت پیشگیری شود.
خونریزی لثه چه پیامی به ما میدهد؟
در واقع خونریزی لثه یک علامت هشدار است. بدن شما با این علامت میگوید که چیزی در سلامت دهان و لثهها درست پیش نمیرود.
بیشتر مردم این علامت را نادیده میگیرند و تصور میکنند «طبیعی» است، اما واقعیت این است که اگر به موقع درمان نشود، میتواند به عفونت و تحلیل لثه منجر شود.
گاهی هم خونریزی لثه نشانهای از مشکلات عمومیتر بدن است مثل:
-
دیابت کنترلنشده
-
مشکلات انعقادی
-
کمبود ویتامینها
-
یا ضعف سیستم ایمنی
بنابراین اگر خونریزی ادامهدار دارید، بهتر است دندانپزشک علت دقیق را بررسی کند.
چطور از خونریزی لثه پیشگیری کنیم؟
پیشگیری سادهتر و مؤثرتر از درمان است. با چند عادت کوچک میتوانید از بروز خونریزی جلوگیری کنید 👇
۱. مسواک زدن اصولی
-
روزی دو بار مسواک نرم استفاده کنید.
-
حرکات مسواک باید از لثه به سمت پایین (در دندانهای بالا) و از لثه به بالا (در دندانهای پایین) باشد.
-
بیش از حد محکم مسواک نزنید؛ این کار به لثه آسیب میزند.

۲. نخ دندان را فراموش نکنید
پلاک بین دندانها عامل اصلی التهاب لثه است. با نخ دندان روزانه میتوانید این ناحیهها را تمیز نگه دارید.
۳. استفاده از دهانشویه ضدباکتری
دهانشویههایی که حاوی کلرهگزیدین یا اسانسهای گیاهی هستند، میتوانند میزان باکتریها را کاهش دهند و التهاب لثه را کنترل کنند.
۴. تغذیه سالم
غذاهای حاوی ویتامین C (مرکبات، کیوی، فلفل دلمهای) و ویتامین K (اسفناج، کلم، کلم بروکلی) برای سلامت لثه بسیار مفیدند. مصرف قند زیاد یا نوشیدنیهای اسیدی را هم محدود کنید.
۵. جرمگیری منظم
حتی اگر بهطور منظم مسواک بزنید، پلاکها ممکن است به مرور به جرم سخت تبدیل شوند که تنها با جرمگیری حرفهای پاک میشوند. بهتر است هر ۶ ماه یکبار برای جرمگیری به کلینیک مراجعه کنید. در کلینیک دکتر افشین میرزایی، جرمگیری با دستگاه اولتراسونیک دیجیتال انجام میشود؛ بدون درد، بدون خونریزی و با دقت بالا.

درمان خونریزی لثه در مطب دندانپزشک
اگر با رعایت بهداشت دهان باز هم خونریزی ادامه داشت، ممکن است نیاز به درمان تخصصی باشد.
درمانها بسته به علت متفاوتاند، اما معمولاً شامل موارد زیر هستند:
-
جرمگیری تخصصی (اسکیلینگ) برای حذف پلاک و جرم
-
درمان دارویی با آنتیبیوتیک یا دهانشویه در صورت عفونت
-
لیزر درمانی لثه برای کاهش التهاب
-
اصلاح عادات بهداشتی و آموزش تکنیک صحیح مسواک و نخ دندان
-
در موارد پیشرفته، جراحی لثه یا پیوند بافت برای بازسازی ناحیه آسیبدیده
در کلینیک دکتر افشین میرزایی، تمام این درمانها با فناوری دیجیتال و ابزارهای بدون درد انجام میشود تا بیمار کمترین ناراحتی را تجربه کند.
درمانهای خانگی مفید (البته موقتی)
اگر خونریزی شما خفیف است، میتوانید تا زمان مراجعه به دندانپزشک از چند روش ساده استفاده کنید:
-
شستشو با آب نمک ولرم: خاصیت ضدباکتری دارد و التهاب را کاهش میدهد.
-
ماساژ ملایم لثه: با انگشت تمیز یا مسواک نرم برای بهبود گردش خون.
-
جلوگیری از مصرف دخانیات: چون سیگار روند ترمیم را کند میکند.
-
مصرف میوه و سبزی تازه: برای دریافت طبیعی ویتامینها.
یادتان باشد: این روشها درمان قطعی نیستند و فقط به کاهش التهاب کمک میکنند.
چه زمانی باید فوراً به دندانپزشک مراجعه کنید؟
اگر هر یک از موارد زیر را تجربه میکنید، مراجعه فوری لازم است:
-
خونریزی لثه بیش از یک هفته ادامه دارد
-
لثهها متورم یا دردناک شدهاند
-
دندانهایتان لق شده یا فاصله بینشان تغییر کرده
-
بوی بد دهان دارید که با مسواک برطرف نمیشود
-
یا روی لثه ترشح چرک مشاهده میکنید
در این موارد، احتمالاً دچار پریودنتیت یا عفونت لثه شدهاید و باید هرچه زودتر درمان تخصصی آغاز شود.
جهت مطالعه بیشتر پریودنتیت مراجعه شود به mayoclinic
جمعبندی و نکات پایانی
خونریزی لثه نشانه کوچکی است که نباید آن را نادیده بگیرید.
با رعایت بهداشت روزانه، تغذیه مناسب و چکاپهای منظم، میتوانید از بسیاری از مشکلات لثه پیشگیری کنید.
اما اگر مدتهاست خونریزی دارید یا لثهتان ملتهب شده، بهترین کار این است که بهصورت تخصصی معاینه شوید.
در کلینیک دکتر افشین میرزایی، با جدیدترین تجهیزات لیزر و اسکیلینگ دیجیتال، درمانهای لثهای بدون درد و با دقت بالا انجام میشود. با درمان بهموقع، نهتنها خونریزی لثه برطرف میشود، بلکه از مشکلات بزرگتر مثل بوی بد دهان یا لق شدن دندانها نیز جلوگیری میکنید.
سوالات متدوال
۱. چرا موقع مسواک زدن لثههام خون میاد؟
خونریزی هنگام مسواک زدن معمولاً نشونه التهاب لثه یا وجود جرم روی دندونه. این مشکل اگه زود درمان نشه، ممکنه باعث بیماری لثه و حتی لق شدن دندونها بشه.
۲. آیا خونریزی لثه خطرناکه؟
بهتنهایی خطرناک نیست، اما نشون میده لثههات سالم نیستن. اگه ادامه پیدا کنه یا با بوی بد دهان و ورم همراه باشه، باید حتماً دندانپزشک معاینهت کنه.
۳. چطور میشه خونریزی لثه رو در خانه کنترل کرد؟
با مسواک نرم، استفاده از نخ دندون، شستشو با آب نمک ولرم و تغذیه سرشار از ویتامین C میشه التهاب رو کم کرد. البته درمان قطعی نیاز به جرمگیری تخصصی داره.
۴. چه زمانی باید برای خونریزی لثه به دندانپزشک مراجعه کنیم؟
اگه خونریزی بیشتر از یه هفته طول کشید یا با بوی بد دهان، تورم یا درد همراه بود، وقتشه به دندانپزشک مراجعه کنی تا علت اصلی بررسی و درمان بشه.